ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ေတာ္သစ္ျဖစ္တဲ့ တုိမာ့စ္ အုိဟဲယား ကင္တာနား ဟာ သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ တုိင္းရင္းသား အဖဲြ႔အစည္း တခ်ဳိ႕ကုိ ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိ ေတြ႔ဆုံတဲ့အထဲက အမ်ားစုဟာ ျမန္မာ စစ္အစုိးရကုိ လုိလားတဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြျဖစ္ေနတာ၊ အတုိက္အခံ ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားေနၾကသူေတြနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေတြ႔ဆုံႏုိင္ျခင္း မရွိေသးတာေတြေၾကာင့္ အားမလုိ အားမရ ျဖစ္ေနတာေတြလည္း ရွိေနတာပါ။ အေၾကာင္းစုံကုိ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ေရာက္ေနတဲ့ ကုလသမဂၢ အထူးကုိယ္စားလွယ္ တုိမာ့စ္ အုိဟဲယား ကင္တာနား (Tomas Ojea Quintana) က ျမန္မာႏုိင္ငံက အဓိက အတုိက္အခံ ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီး တခုျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (အန္အယ္လ္ဒီ) အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရး အဖဲြ႔အစည္း တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တာပါ။ အစုိးရ ဧည့္ေဂဟာမွာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ ေတြ႔ဆုံခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ရန္ကုန္ ကုလသမဂၢ႐ုံးရဲ႕ ျပန္ၾကားေရး အရာရွိ ဦးေအး၀င္းက အခုလုိ ေျပာျပပါတယ္။

"ရန္ကုန္မွာပါပဲ ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြနဲ႔ ေတြ႔ပါတယ္ခင္ဗ်။ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္၊ တုိင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫြတ္ေရး ပါတီရယ္၊ ၀ံသာႏု NLD အဖဲြ႔ရယ္၊ တစ္သီးပုဂၢလအဖဲြ႔ရယ္၊ 88 Generation Student Union of Myanmar။ ပအုိ႔၀္ အမ်ိဳးသားအဖဲြ႔ အဲဒါပါပဲခင္ဗ်။"

အထူးကုိယ္စားလွယ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တဲ့ အန္အယ္လ္ဒီ ပါတီကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သူတုိ႔ဖက္က ေျပာဆုိတင္ျပခဲ့တာတခ်ဳိ႕ ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ပါတီေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးဥာဏ္၀င္း က ေျပာျပပါတယ္။

"ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေျပာျဖစ္တဲ့ ကိစၥကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ ဥပေဒအရ ေပးတဲ့ အယူခံ အခြင့္အေရးကို ျငင္းပယ္တဲ့ ကိစၥကိုလည္း ေျပာခဲ့တယ္။ ေနာက္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ကိစၥ၊ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြဟာ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ျပစ္မႈဆုိင္ရာ ဥပေဒ ဟုိပုဒ္မ ဒီပုဒ္မနဲ႔ အက်ဥ္းခ်ထားတဲ့ၾကားထဲက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ကိစၥ၊ အဲဒါေတြကိုလည္း တင္ျပခဲ့တယ္။ ေနာက္တခုက ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပဲြမွာ မသမာတဲ့ နည္းလမ္းေတြ သံုးခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကိုလည္း ေျပာျပေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ သြားတာက ဦးလြင္ရယ္၊ ဦးၫြန္႔ေ၀ရယ္၊ CECအဖဲြ႔၀င္ ဦးသန္းထြန္းရယ္၊ နဂိုကေတာ့ ဥကၠဌ ဦးေအာင္ေရႊ သြားဖုိ႔ပါ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ဥကၠဌက ဒီေန႔ က်န္းမာေရး သိပ္မေကာင္းတာနဲ႔ မလုိက္ျဖစ္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ သံုးေယာက္ပဲ သြားပါတယ္။"

ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိေတြ႔ဆုံမႈေတြမွာ ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖုိ႔ အခြင့္မသာတဲ့အျပင္ အထူးကုိယ္စားလွယ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံဖုိ႔ အခ်ိန္တုိတုိသာ ရခဲ့တယ္လုိ႔လည္း ဦးဥာဏ္၀င္း က ဆုိပါတယ္။

"ဒီေန႔ မနက္ ၁၀နာရီခဲြမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူႀကီးေတြကို သက္ဆုိင္ရာက လာေခၚသြားပါတယ္။ ျမရိပ္ညိဳ ဟုိတယ္မွာ ေနရာခ်ထားတယ္။ ၁၀နာရီခဲြကသြားတာ ၁နာရီၤခဲြက်မွ လူ႔အခြင့္အေရး ကိုယ္စားလွယ္ႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရတယ္။ ေတြ႔ခြင့္ရတဲ့ အခ်ိန္က ၁၀မိနစ္ပဲရတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ သက္ဆုိင္ရာက စီစဥ္ထားတာက NLD၊ တစည၊ ေနာက္ႏုိင္ငံေရး ပါတီမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး အလုပ္လုပ္တဲ့ အဖဲြ႔ေတြ၊ နာမည္ တပ္ထားတာက ၀ံသာႏုတုိ႔၊ ၈၈မ်ိဳးဆက္ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံတုိ႔ အဲဒါမ်ိဳးကလည္း ေလးဖဲြ႔ေလာက္ပါတယ္။ အားလံုး ေျခာက္ဖဲြ႔ျဖစ္သြားတာေပါ့။ အဲဒါကို တၿပိဳင္တည္း မစၥတာ ကင္တားနားနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔ စားပဲြေတြ၊ ေနရာေတြ ဆင္ထားတယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ မစၥတာ ကင္တားနားက ဒီလုိ ေတြ႔တာထက္ ကို တဖဲြ႔ခ်င္းေတြ႔တာက ပုိေကာင္းပါတယ္ဆုိေတာ့မွ တဖဲြ႔ခ်င္း ျပန္ၿပီးေတာ့ ေတြ႔ရပါတယ္။ NLDက ပထမဆံုးေတြ႔ရတယ္။ အားလံုးက ၁၀မိနစ္ဆီပဲ ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးဖို႔ အခ်ိန္မရဘူး။ "

လူ႔အခြင့္အေရး ကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ ခရီးစဥ္အတြင္း အတုိက္အခံ ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားေနသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတာထက္ ျမန္မာစစ္အစုိးရနဲ႔ နီးစပ္သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံတာေတြကသာ ပုိမ်ားေနတာပါ။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ မုိ႔လုိ႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ကုိယ္စားလွယ္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံဖုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြၾကား စိတ္ပ်က္ လက္ပ်က္ ျဖစ္ေနရတာ ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီအထဲက တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးေ ခါင္းေဆာင္တဦျဖစ္တဲ့ ဇုိမီးအမ်ဳိးသား ကြန္ဂရက္ပါတီ ဥကၠ႒ ဦးက်င့္ရွင္းထန္ ကေတာ့ -

"ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံထားရတဲ့သူေတြရဲ႕ အေျခအေနကို လာၾကည့္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္အေနနဲ႔က အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတဲ့ သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဖို႔က အေရးအႀကီးုဆံုးလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္အေနနဲ႔ ျမင္ပါ တယ္။ အဲဒီလုိ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ သူတုိ႔က ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရရဲ႕ အသင့္ျပင္ၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ျပခ်င္တဲ့သူ၊ သူနဲ႔ ေတြ႔ေစခ်င္တဲ့သူ ေလာက္နဲ႔ပဲ ေတြ႔တယ္ဆုိေတာ့ သူတာ၀န္မေက်ဘူးလို႔ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ ဒီလုိပဲ ေျပာခ်င္တယ္။"

ဒီလုိ လူ႔အခြင့္အေရး ကုိယ္စားလွယ္ ေတြ႔ဆုံခြင့္ ရမယ္၊ မရဘူး အခုအခ်ိန္အထိ မေသမခ်ာ ျဖစ္ေနရတဲ့အထဲမွာ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္လည္း တဦးအပါအ၀င္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ေ၀ဖန္သံေတြ ၾကားေနရတဲ့ အထူးကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ရန္ကုန္ ကုလသမဂၢ႐ုံး ျပန္ၾကားေရး အရာရွိ ဦးေအး၀င္း ကုိ ေမးၾကည့္ပါေသးတယ္။

"လူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာပိုင္နဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ အဆင္သင့္သလုိ ေဆာင္ရြက္သြားတဲ့ကိစၥမွာ ျဖစ္လာတဲ့ဟာေတြကို ႀကိဳမေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး။ ေျပာခြင့္လည္း မရွိပါဘူး။"

အန္အယ္လ္ဒီပါတီ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဦးဥာဏ္၀င္း ကေတာ့ အစုိးရနဲ႔ ၫႇိႏႈိင္း သြားလာေနရတဲ့ အထူးကုိယ္စားလွယ္ရဲ႕ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အခုလုိ ေကာက္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

"ဒီေန႔ အစီအစဥ္ေတြတင္ မဟုတ္ပါဘူး။ အရင္ေန႔ အစီအစဥ္ေတြမွာလည္း ေတြ႔ရတယ္ဆုိတဲ့ သတင္း ၾကားတာေတြ ကလည္း ဒီသေဘာပါပဲ။ သူတုိ႔ အစုိးရအတြက္ ေထာက္ခံေျပာဆုိမယ့္ အဖဲြ႔အစည္းေတြက ပုိမ်ားမယ္၊ အသံပိုက်ယ္မယ္၊ အသံမ်ားမယ္။ ဒါေသခ်ာသေလာက္ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ထင္တာကေတာ့ အဲဒီလုိ အစုိးရကလည္း စီစဥ္တယ္တဲ့ သေဘာလုိ႔လည္း ထင္တယ္။"

လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကုိယ္စားလွယ္ဟာ မေန႔တုန္းကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အင္းစိန္ေထာင္ကုိ သြားေရာက္ၿပီး ထင္ရွားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ သတင္းစာဆရာႀကီး ဦး၀င္းတင္၊ သံဃာေတာ္တပါးျဖစ္တဲ့ အရွင္ဂမီၻရ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ မစုစုေႏြး အပါအ၀င္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူ ၅ ေယာက္နဲ႔လည္း ေတြ႔ဆုံခဲ့ပါတယ္။ ဒီေန႔ မြန္းလဲြပုိင္းမွာေတာ့ ေနျပည္ေတာ္ကုိ သြားၿပီးေတာ့ အစုိးရ တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆုံဦးမွာပါ။ ဒီေနာက္ မနက္ျဖန္ ေရာက္ရင္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ခရီးစဥ္အဆုံးသတ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပန္လည္ထြက္ခြာဖုိ႔ ရွိပါတယ္။