သတင္းဆိုင္ရာ ရဲစြမ္းသတၱိဆု ခ်ီးျမႇင့္ခံရသည့္ ေအပီသတင္းဌာနမွ ျမန္မာသတင္းေထာက္ ေဒၚေအးေအး၀င္း

ေအပီ သတင္းဌာနရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံ သတင္းေထာက္ ေဒၚေအးေအး၀င္း ကို IWMF လို႔ေခၚတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အမ်ိဳးသမီး မီဒီယာ ေဖာင္ေဒးရွင္းက ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြက္ သတင္းဆုိင္ရာ ရဲစြမ္းသတၱိ ဆု ေပးဖို႔ ေရြးခ်ယ္လုိက္ပါတယ္။ ေဒၚေအးေအး၀င္း ဟာ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေသာ စစ္အစိုးရရဲ႕ အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကပ္မႈေအာက္မွာ သတင္းယူ၊ သတင္းပို႔ရတာ ျဖစ္တယ္။ ျပည္ပသတင္းေထာက္ေတြ ျမန္မာသတင္း ရေအာင္ ကူညီတယ္ဆိုၿပီး ျပည္ပ ပုဆိန္ရိုးလို႔ အစိုးရ မီဒီယာရဲ႕ ေခၚေ၀ၚ သံုးစြဲတာ ခံခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း MWIF က ေထာက္ျပပါတယ္။ 

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ စစ္အစိုးရ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပပြဲေတြ ျဖစ္တုန္းကဆိုရင္ စစ္သားေတြက လူထုကို ရိုက္ႏွက္ ပစ္ခတ္ေနတုန္း လမ္းေပၚ ဆင္းၿပီး သတင္းယူခဲ့တာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုထားပါတယ္။ ေဒၚေအးေအး၀င္းကို ဗြီအိုေအ ၀ိုင္းေတာ္သား ဦးေက်ာ္ဇံသာ က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းခဲ့ရာမွာ ဘာေၾကာင့္ ဒီဆုအတြက္ အေရြးခံရတာလည္း ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဒၚေအးေအး၀င္း က အခုလို စေျပာခဲ့ပါတယ္။ 

"အဲဒါကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ေျပာရခက္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ေရြးလဲ ဆိုတာ ကိုယ္ကလည္း မသိဘူးေလ။ ဒီအဖြဲ႔အစည္းက သူက ဘယ္တုန္းက ေစာင့္ၾကည့္ေနလဲ။ ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္လဲ ဆိုတာ ကိုယ္က မသိေတာ့ေလ။ ကိုယ္ကလည္း သိပ္ ထူးထူးျခားျခား ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေတာ္တယ္လည္း မထင္ေတာ့ ဘာေၾကာင့္ေပးလဲ ဆိုတာေတာ့ အမွန္အတိုင္း ေျပာရရင္ေတာ့ သိပ္ မသိပါဘူး။"

ျမန္မာႏုိင္ငံထဲမွာ ေဒၚေအးေအး၀င္းနဲ႔အတူ လုပ္ေနတဲ့ အမိ်ဳးသမီး သတင္းစာ ဆရာမ ဘယ္ေလာက္ေလာက္မ်ား ရွိပါသလဲခင္ဗ်။ -

"အခုဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားလာပါၿပီ။ အဲေတာ့ အားတက္စရာပဲ။ ၀မ္းလည္း ၀မ္းသာစရာပဲ။ မိန္းခေလး အားလံုးေပါင္းက ၅ ေယာက္ ျဖစ္သြားၿပီေလ။ ႏိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္ ဖြဲ႔တဲ့အခ်ိန္တုန္းက မရွိေသးဘူး။ ၁၉၉၈ ေလာက္တုန္းက။ ပထမဆံုးေတာ့ က်မ တေယာက္တည္းေပါ့။"

ဆိုေတာ့ ဒီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းစာ ဆရာတဦးအေနနဲ႔ လုပ္ကိုင္ရတာ ဘယ္ေလာက္မ်ား အခက္အခဲ ရွိပါသလဲ ခင္ဗ်။ ဘယ္လို အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳရပါသလဲ။ -

"တျခား အခက္အခဲေတြ မေျပာခင္ သတင္းေထာက္ လုပ္တဲ့အခါမွာ ျမန္မာျပည္မွာ သတင္း Source ေပါ့။ News Source ရတဲ့ဟာက အခက္ဆံုးေပါ့။ သတင္းကို ဘယ္က ရမလဲ။ အစိုးရဆီက ရဖို႔ သတင္းကလည္း သတင္းစာထဲက ဖက္မွ ရတာေလ။ ဒီလို spokesman မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ သတင္းေရးသားတဲ့အခါမွာ အဲဒါကေတာ့ ခက္ပါတယ္။ အစိုးရ အရာရွိႀကီးေတြကို အင္တာဗ်ဴး လုပ္ရတာလည္း ေတာ္ေတာ္ ခက္ပါတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံျခား သတင္းေထာက္အေပၚမွာ အျမင္က သိပ္ အၾကည္အလင္ မဟုတ္ေတာ့ေလ။ သူတို႔ကို ေမးတဲ့အခါမွာ သူတို႔မွာလည္း ေျဖရမွာ ေတာ္ေတာ္ ၀န္ေလးတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဌာန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဖုန္းဆက္ၿပီး အင္တာဗ်ဴး လုပ္ရင္ ေတာ္ေတာ္ ခက္ပါတယ္။ အဲဒီလို အခက္အခဲအျပင္ ဒီလိုေပါ့ နည္းနည္းပါးပါး၊ ဒီလိုပါပဲ ဘယ္အလုပ္ျဖစ္ျဖစ္ အခက္အခဲေတာ့ ရွိတာပါပဲ။"

ျပည္တြင္း သတင္းမီဒီယာ ေလာကမွာ စာေပစိစစ္ေရး တို႔ သတင္း စိစစ္ေရး တို႔ ရွိသလို ႏိုင္ငံျခား သတင္းဌာနေတြ အတြက္ လုပ္ေနတဲ့အခါမွာေကာ အဲဒီ စိစစ္မႈမ်ိဳး ရွိပါသလား ခင္ဗ်ား။ -

"အဲဒါကေတာ့ ဒီ ႏုိင္ငံျခား သတင္းေထာက္ေတြအတြက္ကေတာ့ ကံအေကာင္းဆံုး ေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ စာေပ စိစစ္ေရးဆိုတာ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အခ်ိန္နဲ႔တေျပးညီ ကိုယ္က သတင္းကို ေတာက္ေလွ်ာက္ ေရးေနႏုိင္တာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို ထူးျခားတဲ့ အခြင့္အေရးပဲ။ သက္သက္ စာေပစိစစ္ေရးကိုလည္း မျဖတ္ရဘူး။ သိပ္ Sensitive ျဖစ္တဲ့ သတင္း ဆုိရင္ေတာ့ နည္းနည္း ဆင္ျခင္ၿပီး ေရးတယ္ေပါ့။ သူက အမွန္နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး ေရးႏုိင္ေအာင္ ျပည္တြင္း ဂ်ာနယ္ေတြထက္ေတာ့ ကိုယ္က ကံေကာင္းေနပါတယ္။"

ေနာက္တခုက အမ်ိဳးသား တဦး မဟုတ္တဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ရျခင္း အတြက္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သတင္းေထာက္ လုပ္ရတာ၊ သတင္းစာ ဆရာ လုပ္ရတာမွာ သီးျခား အခက္အခဲ သို႔တည္းမဟုတ္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစတဲ့အခ်က္ ရွိပါသလားခင္ဗ်။ -

"အခက္အခဲေတာ့ သီးသီးျခားျခားေတာ့ သိပ္မေတြ႔ရပါဘူးေလ။ ဒါေပမယ့္ ဒီအလုပ္ကေတာ့ အမ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ဒါက male dominated job ပဲေလ။ အဲေတာ့ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ တခါတရံ အင္တာဗ်ဴး လုပ္တဲ့အခါမွာ တခ်ိဳ႕က ေျပာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးမိုလို႔ ေမးရင္ျမန္းရင္ လြယ္လြယ္ ေျဖတယ္ ေျပာတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခါတေလ က်ေတာ့လည္း အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္လို႔ကို အမ်ားၾကားထဲမွာ ရုတ္တရက္ ၀င္သြားၿပီး ေရာေႏွာမိရင္ ေျဖရမွာ ၀န္ေလးေနတဲ့ လူေတြ ရွိၾကတယ္။ အဲဒီေတာ့ အက်ိဳး ထူးျခားတာလည္း ရွိတယ္။ တခါတေလ က်ေတာ့လည္း ကိုယ့္အတြက္ နည္းနည္းခက္တဲ့ အခါေတာ့ ရွိတယ္။"

ေဒၚေအးေအး၀င္းဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ သတင္းေလာကမွာ အင္မတန္ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ သတင္းစာ ဆရာႀကီး ဂါးဒီးယန္း ဦးစိန္၀င္းရဲ႕ သမီး ျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါ သတင္းပညာ ေပါ့ေလ။ သတင္းေထာက္ သတင္းလိုက္တဲ့ သတင္းသမား ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ကိုယ္ႏွိက္ကိုယ္က ပါလာတယ္လို႔မ်ား ဆိုရမလား ခင္ဗ်။ ဘယ္အခ်ိန္ကစၿပီး သတင္းေလာကထဲကို ေရာက္လာပါလဲ ခင္ဗ်။ -

"မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေသြးထဲေတာ့ ပါေနတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေဖေဖ အလုပ္လုပ္တာကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဒီ သတင္းေထာက္ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ေရာဂါ ရသြားတယ္ေလ။ ဒီ အေဖကို အားက်ၿပီး ျဖစ္ခဲ့ရတာပဲ ဒီ သတင္းအလုပ္ကလည္း။ သက္သက္လည္း ဒီမွာက သတင္းေထာက္ သင္တန္း မရွိေတာ့ အေဖဆီမွာပဲ သင္တန္း တက္ၿပီးေတာ့ အေဖ့ကို ကူလုပ္ၿပီးေတာ့ပဲ သတင္းေထာက္ ေလာကထဲကို ေျခခ်လာတာေပါ့။ သတင္းေထာက္ဆိုတာ မျဖစ္ခင္ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္က ေဖေဖ့ရဲ႕ အလုပ္ လုပ္တာကို ေဖေဖ့ ဆီမွာပဲ သင္ၿပီးေတာ့ ေဖေဖ နဲ႔ လက္တြဲၿပီး လုပ္ခဲ့ရတာေပါ့။ သူက ဇြဲလံုးလ နဲ႔ ခက္ခက္ခဲခဲ နဲ႔ ပင္ပင္ပန္းပန္း ေန႔မအိပ္ ညမအိပ္ ျမင္ၿပီးေတာ့ ကုိယ္ကလည္း အရမ္း အားက် ခဲ့တာေပါ့။ အဲဒါကို ေပ်ာ္စရာႀကီးလို ျဖစ္ေနတယ္။ ထမင္းငတ္ ဟင္းငတ္ အလုပ္ လုပ္ရတာေပါ့။ အဲဒီလိုနဲ႔ပဲ ဒီေရာဂါက ရသြားတာပဲေလ။"

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဒီ သတင္းေထာက္ ေလာကထဲကို ၀င္လာပါလဲခင္ဗ် အဲဒီေတာ့။ -

"တကယ္ ၀င္လာတာကေတာ့ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ ၀င္လာျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ မတုိင္ခင္ ၁၀ ႏွစ္ကေတာ့ အေဖကလည္း သိပ္ၿပီးေတာ့ အားမေပးဘူး။ သူ႔ကို လက္ေထာက္ လုပ္ေနတာပဲ သူ အားေပးတယ္ေလ။"

အဲဒါကေတာ့ IWMF ရဲ႕ ဆုရဖို႔ ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ ေဒၚေအးေအး၀င္းပါ။ IWMF ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ အသံေတြကို တန္းတူ မေဖာ္ထုတ္ႏုိင္သ၍ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ မရွိႏုိင္ဘူးဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္အေပၚ အေျချပဳၿပီး ကမၻာတလႊား အမ်ိဳးသမီး သတင္းသမားေတြကို အားေပးေနတဲ့ အေမရိကန္ အေျခစိုက္ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္ပါတယ္။