Ban Ki-moon, right, Secretary General of United Nations meets Ibrahim Gambari, left,Oct 4,2007.AP

ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအထူးအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ မစၥတာ အီဗရာဟင္ဂန္ဘာရီ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္မယ့္ ခရီးစဥ္အေပၚမွာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (NLD) က ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးဥာဏ္၀င္းကို မေနာ္ရိႈးက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

“ဒါက စတုတၱ အေခါက္ေပါ့ေလ၊ မစၥတာ ဂန္ဘာရီဟာ ကုလသမဂၢရဲ ့ ကိုယ္စားလွယ္အေနနဲ ့ လာေရာက္ၿပီး ေနာက္ ျမန္မာနို္င္ငံအမ်ဳိးသားရင္ၾကားေစ့ေရးအတြက္ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ ေနတယ္။ ဒီလို ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္တာကို က်ေတာ္တို ့ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလို ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္တာရဲ႕ သိသာထင္ရွားတဲ့ အက်ိဳးရလာဒ္ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို ့  ခုခ်ိန္အထိ မေတြ ့ရေသးပါဘူး။”

ဟုတ္ကဲ့။ ခုနက အန္ကယ္ေျပာသလိုပဲ ဒါဟာ စတုတၱအႀကိမ္ေပါ့ေနာ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့အခ်ိန္တုံုးကလဲ အန္ကယ္တို ့နဲ ့ ေတြ ့ဆံုတဲ့အခါ ေျပာခဲ့ဆိုခဲ့တာေတြရွိမွာေပါ့ေနာ္၊ အဲဒီ အန္ကယ္တို ့ ေျပာခဲ့ဆိုခဲ့ တင္ျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြကို မစၥတာ ဂန္ဘာရီအေနနဲ ့ ဘယ္ေလာက္အတုိ္င္းအတာအထိ ေပါက္ေပါက္ေရာက္ေရာက္  အားေပးအားေျမာက္ျပဳခဲ့ပါသလဲရွင့္။

“က်ေနာ္တို ့က ဒီစလာကတည္းကိုက  ကုလသမဂၢရဲ ့ အေထြေထြညီလာခံရဲ ့ ျမန္မာနို္င္ငံနဲ ့ ပတ္သက္တဲ့ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ  အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို ့ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး အတြက္ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ဖို ့၊ မစၥတာဂန္ဘာရီရဲ ့ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြနဲ ့ပတ္သက္လို ့  က်ေနာ္တို ့ဘာမွတစံုတရာ အျပစ္ေျပာစရာမရွိပါဘူး။ သူစြမ္းေဆာင္နို္င္သမွ် အစြမ္းကုန္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ သို ့ေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈအသီးအပြင့္ကေတာ့  က်ေနာ္တို ့ မျမင္ေသးပါဘူး။  ဒီလိုမျမင္တာကလဲ  မစၥတာဂန္ဘာရီေၾကာင့္လို ့ က်ေနာ္တို ့ မေျပာခ်င္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို ့ မစၥတာဂန္ဘာရီရဲ ့ ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္မႈမွာ ထင္ရွားတဲ့  သိသာတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈတခုေတာ့ရိွပါတယ္။ ဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္  ေအာက္တိုဘာမွာစၿပီးေတာ့ ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးၾကဖို ့ လုပ္ငန္းစဥ္ဟာ  မစၥတာဂန္ဘာရီရဲ ့ တို္က္တြန္းခ်က္အရ ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ အဲလိုျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးပြဲရဲ ့ ေနာက္ထပ္ တိုးတက္မႈမရွိတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးက်ေနာ္တို ့ေတြ ့ရပါတယ္။”

ဟုတ္ကဲ့  အန္ကယ္ေျပာတယ္။ သူ ့အေနနဲ ့ စြမ္းေဆာင္ပါတယ္။  ရလာဒ္သာမရရွိခဲ့တာဆိုေတာ့  သူရဲ ့ စြမ္းေဆာင္ခ်က္ေတြထဲက ဘယ္အခ်က္ေတြက အဓိကက်ပါသလဲ။

“ခုခ်ိန္ထိ နွစ္ဘက္ေတြ ့ဆံုဖို ့ ၂၀၀၇ မွာလုပ္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ ့  Liaison ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ၾကည္တုိ ့ ေတြ ့ဆံုနို္င္ခဲ့ၾကတာဟာ သိသာထင္ရွားတဲ့  ရလာဒ္တခုေပါ့။ ဒီကေန ဆက္လက္ တိုးတက္ဖို ့ ေႏွးေကြးေနတာပါ။”

ဒါေပမဲ့ ဒီဦးေအာင္ၾကည္နဲ ့ ေတြ ့ခဲ့တဲ့ ကိစၥကလဲ follow-up ေနာက္ဆက္တြဲေတြမေတြ ့ရေပမဲ့လည္း အန္ကယ္တို ့အေနနဲ ့ ဒီအေပၚမွာ  ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ဆက္ရွိနု္ိင္ဖို ့ေမ်ွာ္လင့္ေနေသးတယ္ဆုိတဲ့ သေဘာေပါ့။

“ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ဆက္ရွိဖို ့ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။  အခု မစၥတာဂန္ဘာရီလာေတာ့ ဒီ လုပ္ငန္းစဥ္ကရွိေသးတယ္လို ့ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။”

ေနာက္ဆံုးေမးခြန္းအေနနဲ ့ ကုလသမဂၢကေနၿပီး ျမန္မာနို္င္ငံအတြက္ခန္ ့ထားတဲ့ လူ ့အခြင့္အေရးဆို္င္ရာ ကုိယ္စားလွယ္  မစၥတာကင္တားနားက မၾကာခင္တံုးကပဲ  ျမန္မာနို္င္ငံကိုသြားခဲ့တယ္ေလ။  သူျပန္လာတဲ့အခါမွာ  ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္အတြင္းမွာပဲ ျမန္မာန္ုိ္င္ငံက ေထာင္ေတြရဲ ့ အေျခနဲ ့ပတ္သက္ၿပီး ေကာက္ခ်က္တခုခ်ထားတာရွိတယ္။ သူေျပာသြားတာကေတာ့ ျမန္မာန္ို္င္ငံက ေထာင္ေတြ  နို္င္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ ့ အေျခအေနဟာ  reasonable condition တနည္းအားျဖင့္  ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္တဲ့အေျခမွာရွိတယ္လို ့ ေကာက္ခ်က္ခ်ထားခဲ့တာေတြရွိပါတယ္။ ဒါကို အန္ကယ္အေနနဲ ့ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္အေနနဲ ့ေရာ  ေရွ ့ေနတဦးအေနနဲ ့ ဒီလို ေကာက္ခ်က္ခ်တဲ့ အေပၚမွာ ဘယ္လိုသေဘာထားပါသလဲရွင့္။

“က်ေနာ္တို ့မသိတာကေတာ့ မစၥတာကင္တားနားဟာ ဘယ္အက်ဥ္းေထာင္ေတြကို ေရာက္ခဲ့ၿပီး ဘယ္လိုအက်ဥ္းသားေတြကို  ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေတြ ့ခဲ့တယ္ဆိုတာကို အန္ကယ္တို ့ အေသအခ်ာအတိအက်မသိခဲ့ပါဘူး။  ဒါေပမဲ့ ဒီမွတ္ခ်က္ဟာ ျမန္မာနို္င္ငံက အက်ဥ္းသားေတြ အမွန္တကယ္ခံစားေနရတဲ့ အေျခအေနကို ကို္ယ္စားမျပဳတဲ့မွတ္ခ်က္ပဲ။  တကယ္ပဲခံစားေနရတာက လူ ့အခြင့္အေရးေတြ မ်ိဳးစံု ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရတယ္။ အထူးသျဖင့္  က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအလြန္ညံ့ပါတယ္။  ဒီလိုအေျခအေနေတြကို မစၥတာကင္တားနားမေတြ ့ပဲ ေကာက္ခ်က္ခ်ထားတာျဖစ္မယ္လို ့က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။”

မစၥတာကင္တားနားက အဲသလိုေကာက္ခ်က္ခ်ထားတာကို   ဒီလိုမ်ိဳးသေဘာထားဟာ  ကုလသမဂၢတခုလံုးရဲ ့ သေဘာထားမ်ားျဖစ္ေနမလားလို ့ အန္ကယ္အေနနဲ ့ စိုးရိမ္ပါသလား။

“ဟုတ္ကဲ့  က်ေနာ္တို ့ မျဖစ္ဘူးခင္ဗ်။  ဘာျဖစ္လို ့လဲဆိုေတာ့  မစၥတာကင္တားနားတေယာက္ထဲ သူ ့ အဖဲြ ့ေလာက္ပဲ ဒီကိစၥကိုေလ့လာၿပီး  ဒီမွတ္ခ်က္ကိုေပးတာကိုး။  တကယ္တမ္း အခ်က္အလက္ေတြတိတိက်က်ရရွိေအာင္ စံုစမ္းမႈမရွိေသးပဲနဲ ့ေတာ့ ဒီမွတ္ခ်က္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို ့စိုးရိမ္စရာမရွိပါဘူး။”