وضعیت اقتصادی زنان افغان را از رهگذر میزان مشارکت آنان در فعالیت های اقتصادی میتوان مشخص کرد.

با در نظر داشت چندین دهه جنگ در افغانستان و از آن مهمتر، موجودیت و تسلط دیدگاه های سنتی وعقبگرا، پیرامون مشارکت اقتصادی زنان، نمی توان توقع تغییرات بنیادی درین عرصه داشت ولی در طول هفت شال گذشته، زنان موازی با رشد حضور شان در ساحات دیگر، در زمینه فعالیت های اقتصادی نیز حضور پر رنگی داشته اند. 

مشارکت اقتصادی زنان در جامعه افغانستان تاکنون، بصورت عموم، محدود و اندک بوده است، اما درین آواخر قدم های بزرگتر، جدی تر و موثر آنان را عرصه اقتصاد میتوان مشاهده کرد.

ریاست کار وامور اجتماعی هرات در حال حاضر هیچ امار وارقامی در مورد وضعیت کار و وضعیت اقتصادی زنان دراختیار ندارد.

ریاست اقتصاد این ولایت نیز به دلیل نبود آماری دقیق نمی تواند تصویری درست از وضعیت اقتصادی زنان ترسیم نماید.

اما فراموش نکنیم که قوانین افغانستان حق کار را به عنوان یک حق انسانی به زنان نیز در نظر گرفته است. وحتی در لوایح وزارت کار وامور اجتماعی نیز 50 فیصد حق اشتغال در پست های دولت را به زنان اختصاص داده است.

درحالیکه دیدگاه رایج فرهنگی، مخالف کار زنان در بیرون از خانه است، گزارشات اخیر اتحادیه صنعتگران هرات نشان می دهد که زنان در بیشتر از 15 شرکت تولیدی شهرک صنعتی هرات نقش رهبری کننده را دارند.

یکی دیگر از فعالیت های عمده و تاثیر گذار زنان هرات در زمینه مشارکت در امور اقتصادی، راه اندازی اتحادیه زنان تجارت پیشه است.

این اتحادیه  حدود 100 نفر عضو دارد و بیشتر از یکسال می شود که آغاز به کار کرده است. بهاره همایی منشی اتحادیه ی زنان تجارت پیشه میگوید زنان در ولایت هرات حدود یک ملیون دالر در عرصه تجارت سرمایه گذاری کرده اند.

اما باوجود اینهمه، اشتیاق وانرژی برای کار در عرصه های تاثیر گذار اقتصادی در میان زنان، ظاهرا، فقدان حمایت حکومت افغانستان در گسترش ساحه فعالیت اقتصادی برای زنان است.  

همان طور که اشاره شد تعداد اندکی از زنان این امکان را دارند تا در ساحه اقتصاد بزرگ فعالیت نمایند. اکثریت مطلق زنان شاغل در ولایت هرات با مشکلات فراوانی دست وپنجه نرم می کنند.

یکی از مکان های که امکان اشتغال برای تعداد بیشماری از زنان را فراهم کرده است شهرک صنعتی هرات است. هر روز صبح هزاران زن به شهرک آمده و در بخش های مختلف کار می کنند.

بدیهی است که با توجه به وضعیت نابسامان اجتماعی، کار برای این زنان انتخاب نه بلکه یک جبر است. زنان شاغل در شهرک صنعتی هرات در شرایطی سخت، بدون حمایت های لازم و اکثرا با دستمزدی ناچیز تن به انجام بیشتر از 12 ساعت کار می دهند.

یعقوب مشعوف منشی شهرک صنتعی هرات این مسله را می پذیرد که فقدان قانون کار اکثرا باعث استثمار و بهره کشی از زنان می شود.

این مسله زمانی تبدیل به یک بحران درعرصه کار می شود که در صورت بروز کدام مشکلی میان کارگر و کارفرما هیچ نهادی برای رسیده گی به این مشکل وجود ندارد.

مسله عمده دیگر نگاه جامعه به زنان شاغل در بیرون از خانه است. و این ساحه ای ست که با وجود بروز تحولات زیاد درسایر عرصه ها، تا هنوز نیز نگاه جامعه به ان تغییری نکرده است.

با وجود همه این مشکلات، تعداد بیشماری از زنان هرات با توجه به افزایش سطح سواد و ایجاد زمینه های کار برای انان سعی می کنند برای خود در بیرون از خانه کاری پیدا کنند.