 |
فيلمساز برجسته سنگالی، عثمان سمبنه
|
نخستين تجربه آفريقا از سينما در اوايل سالهای ۱۹۰۰ ميلادی با نمايش فيلمهای غربی در گوشه و کنار قاره آغاز شد. پس از مدتی تعداد انگشت شماری از کشورها نظير مصر، الجزيره، تونس، سنگال و آفريقای جنوبی با کمک سرمايه گذاران اروپايی به توليد فيلمهای بومی پرداخته و به گسترش اين صنعت در جوامع خود همت گماشتند.
اولين فيلمی که توسط يک آفريقايی ساخته شد اثری بود موسوم به «عين الغزال» در سال ۱۹۲۴ از يک تونسی بنام چماما چيکلی. اما تا۵۰ الی ۵۵ سال پيش که جنبش های استقلال طلبانه تمام قاره را فراگرفت، بطور کلی اين صنعت در دست اقليت سفيد پوستان استعمارگر اين قاره بود.
بنابراين حرکت بزرگ فيلم سازان آفريقايی پديده نوظهوريست که از درون بحرانهای سياسی نهضت های دهه ۱۹۶۰ ميلادی سربرآورده است. برخی از اين فيلم ها سعی در بازسازی يا تقليد از فيلمهای غربی دارند. مشکل بزرگ اين فيلمها اين است که با مسئله پخش و نيازهای مادی بزرگی روبرو هستند، بطوريکه تا همين امروز نيز بوسيله کمپانی های اروپايی حمايت می شوند و خرج ساختنشان را غربيها ميدهند، که اين خود به رواج سبکی بنام «ژانر تقليدی» دامن زده است.
 |
فيلمساز اتيوپيايی، هايله جريما
|
درعکس العملی نسبت به اين ژانر، سبکی راديکال و اصيل، بيشتر بمنظور تصحيح برداشت قالبگونه سبک غربی و حفظ خصوصيات آفريقايی و واقعيت های تجربه آفريقايی، عموما در خارج از حيطه فعاليت اروپايی ها پا گرفت. عليرغم اين قطبی شدن، فيلمسازان آفريقايی اين دسته نيز نظير فيلمسازان ژانر تقليدی با مشکلات مشابهی روبرو هستند از قبيل فاقد ساختار بودن، نداشتن بودجه کافی، و برخورداری از کانالهای ضعيف توزيع و نمايش. بنابراين فيلمهای آفريقايی بطور کلی از مسئله نشر و کمبود توجه توزيع کنندگان بين المللی و برخوردار نبودن از بازار خارجی رنج می برند.
از سوی ديگر اغلب کشورهای آفريقايی از ايجاد محيطی که مناسب فيلمسازی باشد عاجزند. ضعف بنيه اقتصادی اين کشورها و محدوديت های زيربنايی، نظير عدم توانايی در رساندن برق بطور مداوم در بسياری از اين کشورها، موانع جدی سرراه کارگردانان آفريقايی قرار می دهد. بدليل ضعف بنيه اقتصادی، اکثر دول آفريقايی از دادن کمک به تهيه کنندگان و فيلمسازان عاجزند.
بنابراين فيلمساز در اينگونه موارد به ناچار دست جلوی تهيه کنندگان اروپايی دراز می کند. اين وابستگی به سرمايه اروپايی در مرکز همه مشکلات سينمای آفريقا قرار دارد. از آنجا که اروپايی ها خرج ساختن اغلب فيلمهای آفريقايی را می پردازند، اولين چيزی که قربانی جلب رضايت کمپانی های اروپايی ميشود واقعيتهای سياسی و اجتماعی مورد نظر فيلمساز آفريقايی است. اين شايد برجسته ترين مشکل سرراه پيشرفت سينمای آفريقاست.